O Jerzym Gabryelskim

Jerzy Gabryelski był urodzony 30 października 1906, we Lwowie.   Skończył tam podstawową  edukację w młodym wieku. Został wychowany w duchu wielkich romantykow, jak Mickiewicz, Słowacki i Krasicki, co wyjaśnia jego zapał w kierunku sztuki dramatycznej.  Pochodził z artystycznej rodziny, jego ojciec, Filip Gabryelski, posiadał salę wystawową i  fabrykę fortepianów. W wieku lat trzynastu Gabryelski walczył w obronie Lwowa, jako Orlątko. Podczas obrony miasta, stracił rodziców.  Był później wychowywany przez Jezuitów w Herowie, w pobliżu Krakowa.  Studia sztuki teatralnej zaczynał w Krakowie.  Wkrótce był przyjety przez Instytut Sztuki Teatralnej w Warszawie.  Na podstawie nagromadzonej wiedzy o literaturze, dramaturgii i dzieki zdolnościom jakie posiadał, został uwzględniony na zaliczenie pierwszego roku w Instytucie.  Jego praca dyplomowa, "Pierwiastek filmowy w utworach Stanisława Wyspiańskiego" demonstruje zdolności i wyobraźnię młodego absolwenta.  Ukończył wyższe studia z zaszczytami.

We wczesnych latach trzydziestych, Gabryelski był nagrodzony stypendium rządowym na studia  filmowe w Paryżu.  Tam, pracował w Studio Eclair, asystował Jean Renoir i Rene Clair.  Pod koniec trzeciego roku studiów wyreżyserował krótki antywojenny, eksperymentalny, awangardowy film "Les Bottes" (Buty)(1934).  Film został dobrze przyjęty przez Francuskich krytyków i prase.   Na dowód zdolności, dostał ofertę pracy w Studio Eclair, niemieckiej wytwórni UFA, i amerykańskiej Warner Brothers.  Wybrał jednak powrót do ojczyzny. 

Po powrocie do Polski, Jerzy  Gabryelski zrobił dwa filmy przed początkiem drugiej wojny światowej, "Cop-Stalowa Wola" (1938) był filmem dokumentalnym, propagandowym o przemysłowym regionie Polski. "Czarne diamenty" (1939 ) był filmem fabularnym o walce Śląskich górników starających się utrzymać ich kopalnie z dala od rąk obcych przedsiębiorców którzy tylko chcieli eksploatowac robotników.  Film ten być może jest bardziej odpowiedni na daną chwilę aniżeli w dniu realizacji.  “Czarnie Diamenty” zostały wybrane na reprezentację Polski podczas festiwalu w Cannes, który się nie odbył z powodu wojny.  

Encyklopedia Powszechna (PWN) włacza wzmiankę o Jerzym Gabryelskim:

Jerzy Gabryelski (1906-1978 ), reżyser i scenarzysta filmowy; praktykę filmową. odbył w Paryżu, gdzie zrealizował eksperymentalny film “Buty” (1934); po powrocie do kraju związany z rządową wytwórnia filmowa Kohorta; realizował w niej filmy dokumentalne (m. in. Czarne Diamenty (1939), nie rozpowszechniany); kronikarz powstania warszawskiego.  Po wojnie prześladowany i odsunięty od zawodu; po 1956 reżyserował filmy dokumentalne; wyemigrował do USA w 1964.   (Encyklopedia Powszechna, PWN, Warszawa 1995, t. II.)